ซื้อยกลังถูกกว่าจริงไหม คิดค่าเก็บและของเสียให้ครบก่อนตัดสินใจ

เวลาซัพพลายเออร์เสนอว่า "ยกลังลดอีก 8%" เจ้าของร้านส่วนใหญ่รู้สึกว่าไม่ซื้อก็เสียโอกาส แต่ส่วนลดบนใบเสร็จเป็นเพียงด้านเดียวของสมการ อีกด้านคือเงินที่จมอยู่ในของ พื้นที่ที่เสียไป และของที่หมดอายุก่อนใช้หมด บทความนี้เสนอวิธีคิดเทียบง่าย ๆ ที่ใช้กับของเกือบทุกชนิดในร้าน

สี่ต้นทุนที่ซ่อนอยู่หลังคำว่าซื้อยกลัง

• เงินจม เงินที่จ่ายล่วงหน้าไปอยู่ในของ ใช้หมุนอย่างอื่นไม่ได้ ถ้าร้านต้องกู้หรือใช้วงเงินเบิกเกินบัญชี ต้นทุนนี้คือดอกเบี้ยจริง
• ของเสียและหมดอายุ ยิ่งเก็บนาน ยิ่งเสี่ยง โดยเฉพาะของสด น้ำมัน เครื่องปรุงที่เปิดแล้ว และแป้ง
• พื้นที่และไฟ ลังที่วางเกะกะทำให้ทำงานช้าลง ถ้าต้องเช่าตู้แช่เพิ่มหรือเปิดตู้แช่อีกตู้ ค่าไฟขึ้นทุกเดือน
• ความเสี่ยงเมนูเปลี่ยน ถ้าเลิกขายเมนูนั้น หรือเปลี่ยนสูตร ของที่ตุนไว้กลายเป็นของค้าง

คิดเทียบแบบเป็นบาท

สมมติน้ำมันปาล์มปี๊บละ 780 บาท ร้านใช้ 8 ปี๊บต่อเดือน ซัพพลายเออร์เสนอว่าถ้าซื้อครั้งเดียว 24 ปี๊บ (สามเดือน) ลดปี๊บละ 60 บาท

ส่วนลด 1,440 บาทดูดี แต่ต้องถามต่อว่า

• มีที่เก็บ 24 ปี๊บที่ไม่ร้อนและไม่โดนแดดไหม ถ้าน้ำมันเหม็นหืนแม้แค่ 2 ปี๊บ เท่ากับเสียไป 1,440–1,560 บาท ส่วนลดหายหมดพอดี
• เงิน 11,040 บาทที่จ่ายเพิ่มล่วงหน้า ถ้าเอาไปใช้อย่างอื่นได้ผลตอบแทนดีกว่าไหม เช่น จ่ายหนี้ที่ดอกเบี้ยสูง
• ราคาน้ำมันกำลังขาขึ้นหรือขาลง ถ้าเป็นขาลงก็รอได้

กฎง่าย ๆ ที่ใช้ได้ ซื้อยกลังกับของที่เก็บได้นาน ใช้แน่ทุกวัน และไม่กินที่มาก เช่น น้ำตาล เกลือ น้ำปลา บรรจุภัณฑ์ หลอด ถุง ส่วนของสด ของที่เพิ่งเริ่มขาย และของที่ยอดขายยังไม่นิ่ง ให้ซื้อรอบสั้นไว้ก่อน

รู้ก่อนว่าจะใช้หมดในกี่วัน

การจะตอบว่าตุนได้แค่ไหน ต้องรู้อัตราการใช้จริง ไม่ใช่ความรู้สึก วิธีที่ตรงที่สุดคือดูจากยอดขายเมนูคูณกับสูตร ร้านที่ใช้ F00d ตั้งสูตรของแต่ละเมนูได้ ระบบจะตัดสต๊อกอัตโนมัติเมื่อขาย มีแจ้งเตือนของใกล้หมด และมีรายงานสินค้าขายดีกับกำไรต่อเมนู ทำให้เห็นว่าเดือนหนึ่งใช้วัตถุดิบตัวนั้นกี่หน่วยจริง ๆ ก่อนจะตัดสินใจสั่งล็อตใหญ่ และถ้าต้องนับของจริงก็มอบให้พนักงานสต๊อกรับของ เบิกของ และนับพร้อมระบุเหตุผลได้ โดยมีประวัติย้อนดู

ต่อรองอย่างอื่นแทนการตุน

ถ้าอยากได้ราคาดีแต่ไม่อยากแบกของ ลองเจรจาแบบอื่น

• ราคาล็อกไว้ แต่ส่งเป็นรอบ ตกลงปริมาณรวมสามเดือนเพื่อได้ราคา แล้วให้ส่งทุกสัปดาห์
• เครดิตยาวขึ้น จาก 7 วันเป็น 15 หรือ 30 วัน ช่วยเรื่องเงินหมุนมากกว่าส่วนลดเล็ก ๆ
• รวมออร์เดอร์กับร้านใกล้กัน เพื่อถึงยอดขั้นต่ำโดยไม่ต้องเก็บของคนเดียว
• ขอคืนของที่ยังไม่เปิด ถ้าซัพพลายเออร์ยอมรับเงื่อนไขนี้ ความเสี่ยงลดลงทันที

ข้อตกลงเรื่องราคา การคืนของ และเงื่อนไขเครดิต ควรเขียนไว้ในใบสั่งซื้อหรืออีเมล เพื่อไม่ต้องเถียงกันภายหลัง

สรุป

ส่วนลดยกลังคุ้มเมื่อของเก็บได้นาน ใช้หมดแน่ มีที่เก็บ และร้านไม่ขัดสนเงินสด ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง ส่วนลดมักถูกกินหมดด้วยของเสียหรือเงินจม คำนวณเป็นบาทก่อนตัดสินใจ ใช้ข้อมูลการใช้จริงจากยอดขายและสูตร แล้วถ้าไม่คุ้มก็ต่อรองเรื่องเครดิตหรือรอบส่งแทน